Aort Anevrizması ve Aort Diseksiyonu: Farkı Nedir, Hangi Belirtiler Ciddiye Alınmalı?

Aort nedir?

Aort, kalpten çıkan ve tüm vücuda kan taşıyan en büyük atardamardır. Aortun duvar yapısında oluşan zayıflama veya yırtılma gibi durumlar hayati risk taşıyabilir.

Aort anevrizması nedir?

Aort anevrizması, aort damarının belirli bir bölümünde balonlaşma (genişleme) oluşmasıdır. Anevrizma büyüdükçe duvar gerilimi artar ve yırtılma (rüptür) riski yükselir.

Risk faktörleri

• Yüksek tansiyon

• Sigara

• Damar sertliği

• Bazı bağ dokusu hastalıkları

• Aile öyküsü

Aort diseksiyonu nedir?

Aort diseksiyonu, aort duvarının iç katmanında yırtık oluşması ve kanın duvar katmanları arasına girerek “katmanları ayırmasıdır”. Bu durum çoğu zaman acil müdahale gerektirebilir.

Anevrizma ile diseksiyon arasındaki fark

• Anevrizma: Zaman içinde gelişen genişleme (çoğu zaman sessiz ilerleyebilir)

• Diseksiyon: Ani başlayan, duvar yırtığı ile giden acil tablo

Hangi belirtiler alarmdır?

Aşağıdaki belirtiler özellikle önemlidir:

• Ani başlayan, çok şiddetli göğüs ağrısı (bazen “yırtılır gibi” tarif edilir)

• Ağrının sırta, kürek kemikleri arasına yayılması

• Nefes darlığı, bayılma hissi

• Bir kolda/ bacakta güç kaybı, soğukluk veya nabız farkı

• Ani tansiyon düşmesi

Bu tür şikâyetlerde zaman kaybetmeden acil değerlendirme gerekir.

Tanı nasıl konur?

Klinik değerlendirmeye ek olarak ileri görüntüleme yöntemleriyle aortun durumu netleştirilir. Amaç; genişleme/yırtığın yeri ve yaygınlığını saptamaktır.

Tedavi nasıl planlanır?

Tedavi; anevrizmanın boyutu, büyüme hızı, bulunduğu bölge ve hastanın genel durumuna göre değişir.

1) Takip ve medikal kontrol

Bazı anevrizmalar belirli aralıklarla görüntülenerek izlenir. Bu süreçte:

• Tansiyon kontrolü

• Sigara bırakma

• Kolesterol yönetimi

• Düzenli takip çok kritiktir

2) Cerrahi / girişimsel tedavi

Belirli eşiklerin üzerinde veya hızlı büyüyen anevrizmalarda; diseksiyon gibi acil tablolarda cerrahi veya girişimsel yaklaşımlar gündeme gelebilir. Bazı durumlarda “hibrit” yöntemler de planlanabilir (hasta özelinde karar verilir).

Sık Sorulan Sorular

Aort anevrizması belirti verir mi?

Her zaman vermez; çoğu zaman check-up veya başka bir nedenle çekilen görüntülemede tesadüfen bulunabilir.

Diseksiyon neden acil?

Aort duvarında ilerleyen yırtık, organlara giden kan akımını bozabilir ve hayati risk oluşturabilir.

Anevrizma olan herkes ameliyat olur mu?

Hayır. Boyut, büyüme hızı ve kişisel risklere göre takip veya müdahale planlanır.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekim değerlendirmesi gerekir.